Kodeks Etyki Polskiego Towarzystwa Fototerapeutycznego (PTF)

  1. Jako Adepci i Praktycy Fototerapii w Polskim Towarzystwie Fototerapeutycznym:
    1.1. Szanujemy godność, podmiotowość i autonomię człowieka, uznając, że obraz fotograficzny jest nośnikiem pamięci, emocji i wrażliwości.
    1.2. Pracujemy w duchu humanizmu, uważności i odpowiedzialności, zgodnie z misją PTF, której celem jest wspieranie rozwoju człowieka poprzez obraz, sztukę i obecność.
    1.3. Dbamy o rzetelność, przejrzystość i uczciwość w działaniach edukacyjnych, terapeutycznych, arteterapeutycznych, rozwojowych i badawczych.
    1.4. Nie nadużywamy swojej roli – granice kompetencji są dla nas podstawą bezpieczeństwa i profesjonalizmu.
    1.5. Chronimy integralność metody, procesu i relacji, nie wykorzystując obrazu w sposób manipulacyjny, przemocowy, oceniający lub zawłaszczający.
    1.6. Dbamy o dobrostan własny i uczestników, rozumiejąc, że osoba prowadząca jest narzędziem pracy i wpływa na cały proces.

  2. W PTF rozumiemy bezpieczeństwo jako fundament pracy z obrazem, zgodnie z celami statutowymi dotyczącymi promocji dobrostanu, zdrowia psychicznego i świadomego rozwoju. Dlatego:

2.1. Przestrzeń
• Tworzymy środowisko wspierające, bezpieczne, nieoceniające.
• Granice i zasady pracy są omawiane na początku procesu.
• Każdy ma prawo do milczenia, zatrzymania lub rezygnacji z udziału.

2.2. Emocje i pamięć
• Ponieważ obraz może otwierać warstwy pamięci świadomej i nieświadomej uruchamiać traumy, wpływać na stan emocjonalny i autonomiczny układ nerwowy prowadzący zapewnia ramy, które nie przekraczają poziomu gotowości uczestnika, a praca z obrazem powinna być prowadzona w duchu trauma informed.
• W sytuacjach trudnych prowadzący kieruje uczestnika do właściwego specjalisty.

2.3. Relacja prowadzący–uczestnik
• Relacja jest partnerska. Nie diagnozujemy, nie interpretujemy poza zakresem kompetencji.
• Pracujemy z obrazem, a nie „na osobie”.

2.4. Ciało i somatyka
• Dbamy o regulację, ugruntowanie i wspierające techniki pracy.
• Nie stosujemy praktyk mogących prowadzić do przeciążenia lub retraumatyzacji.

2.5. Etyczne użycie fotografii
• Obraz jest zawsze własnością osoby, której dotyczy.
• Nie wykorzystujemy zdjęć bez jej świadomej, pisemnej zgody.
• Chronimy prywatność i poufność.

  1. Standardy pracy Adepta i Praktyka Fototerapii

3.1. Kompetencje
• Adepci pracują wyłącznie w ramach swojej roli edukacyjnej i rozwojowej.
• Praktycy prowadzą pracę terapeutyczną lub wspierającą zgodnie z posiadanym wykształceniem, doświadczeniem i zakresem kompetencji.
• Nie podejmuje się działań zawodowych ani nie stosuje metod wykraczających poza zakres posiadanych kwalifikacji, kompetencji i uprawnień.

3.2. Język i komunikacja
• Pracujemy językiem o charakterze wspierającym, opisowym, nieoceniającym.
• Unikamy interpretacji „za kogoś” lub projekcji.

3.3. Poufność
• Zobowiązujemy się do pełnej poufności treści, obrazów i historii uczestników.
• Materiały z procesów nie mogą być udostępniane bez zgody.

3.4. Transparentność
• Uczestnik zawsze wie:
– w jakiej roli pracujemy (praktyk/adept/edukator),
– jakie są ramy procesu,
– jakie ma prawa i możliwości odstąpienia.

  1. Etyka obrazu fotograficznego – zasady szczegółowe

4.1. Obraz jako świadek
• Traktujemy obraz jako ślad doświadczenia, nie narzędzie oceny.

4.2. Autoportret
• Autoportret wymaga szczególnej uważności – może uruchamiać wrażliwe treści.
• Prowadzący respektuje granice uczestnika i nie wywołuje presji oraz nie oczekuje ich przekraczania

4.3. Fotografie rodzinne
• Pracujemy z nimi w sposób szanujący pamięć, historię i kontekst.
• Szczególna uważność obowiązuje przy tematach straty i żałoby.

4.4. Twórczość i integracja
• Techniki arteterapeutyczne są dobierane tak, aby wspierały regulację, świadomość i dobrostan.
• Działania twórcze nie mogą być narzędziem presji ani oceny.

  1. Zasada prymatu relacji ludzkiej

5.1. Narzędzia oparte na AI nie zastępują relacji terapeutycznej, obecności, empatii ani odpowiedzialności prowadzącego.
5.2. AI może być używana wyłącznie jako narzędzie pomocnicze, nigdy jako „współprowadzący”. Fototerapia pozostaje procesem relacyjnym, nie algorytmicznym.
5.3. Materiały wizualne i narracyjne uczestników nie mogą być wprowadzane do narzędzi AI, które:
• uczą się na danych użytkownika,
• przechowują treści na zewnętrznych serwerach bez pełnej kontroli.
5.4. Zakazane jest używanie:
• zdjęć uczestników do trenowania modeli,
• promptów zawierających dane umożliwiające identyfikację osoby.
5.5. Członkowie PTF zobowiązują się do:
• rozumienia ograniczeń AI,
• przeciwdziałania technologicznemu nadużyciu, uprzedmiotowieniu i dehumanizacji procesu.

  1. Odpowiedzialność profesjonalna
    • Każdy członek PTF dba o własny rozwój, superwizję i dobrostan.
    • W przypadku trudnych sytuacji kierujemy się zasadą minimalnej szkody i maksymalnej troski.
    • Uczestnik ma prawo do informacji, zgłaszania uwag i ochrony przed nadużyciami.

  2. Postanowienia końcowe
    • Kodeks obowiązuje wszystkich: Adeptów, Praktyków, Edukatorów i współpracowników PTF.
    • Naruszenie zasad może skutkować rozmową, rekomendacją superwizji, a w przypadku poważnych naruszeń – zawieszeniem lub usunięciem ze Społeczności i współpracowników PTF.
    • Kodeks jest dokumentem żywym i może być aktualizowany przez Zarząd PTF, zgodnie z misją i celami statutowymi.